Demir Eksikliği ve Ağır Regl Kanaması İlişkisi
"Sürekli yorgunum" cümlesinin en sık gözden kaçan sebeplerinden biri demir eksikliğidir — ve üreme çağındaki kadınlarda en yaygın nedeni regl kanamasıdır.
Bağlantı nasıl kuruluyor?
Her regl döneminde ortalama 30-80 ml kan kaybedilir. Yoğun kanaması olanlarda bu miktar belirgin biçimde artar. Vücut kaybettiği demiri beslenmeyle yerine koyamazsa, önce depolar (ferritin) tükenir, ardından hemoglobin düşer. Yani hemoglobin normalken bile demir depoları boşalmış olabilir — bu yüzden sadece hemogram değil, ferritin de bakılmalıdır.
Belirtiler
- Dinlenmeyle geçmeyen yorgunluk
- Merdiven çıkarken nefes darlığı, çarpıntı
- Solukluk, özellikle göz kapağı içi ve tırnak yatağında
- Saç dökülmesi ve kırılgan tırnaklar
- Baş dönmesi, konsantrasyon güçlüğü
- Huzursuz bacak sendromu
- Buz, toprak gibi maddelere karşı olağandışı istek (pika)
Beslenmeyle destek
- Hem demiri (kırmızı et, ciğer, balık) vücut tarafından en kolay emilen formdur.
- Hem olmayan demir (mercimek, nohut, ıspanak, kuru kayısı, pekmez, kabak çekirdeği) daha zor emilir — ama bir püf noktası var.
- C vitaminiyle birlikte tüketin. Limon, biber, maydanoz, portakal; bitkisel demirin emilimini kat kat artırır.
- Çay ve kahveyi yemekten ayırın. İçerdikleri tanenler demir emilimini ciddi biçimde düşürür; yemekten en az 1 saat sonra için.
- Kalsiyum takviyesi ve demir aynı öğünde alınmamalıdır.
Takviye almalı mıyım?
Kendi kararınızla demir takviyesine başlamayın. Fazla demir de zararlıdır ve bazı durumlarda (hemokromatoz gibi) tehlikelidir. Doğru yol: hemogram + ferritin testi yaptırmak ve sonucu hekiminizle değerlendirmek. Takviye gerekiyorsa doz ve süre kişiye göre belirlenir; depoların dolması genellikle aylar alır.
Asıl sebebi çözmek
Kanama gerçekten yoğunsa (her 1-2 saatte bir ped/tampon dolması, 7 günden uzun süre, büyük pıhtılar), demiri yerine koymak tek başına yeterli olmaz. Miyom, polip, adenomyozis, tiroid bozukluğu ya da pıhtılaşma sorunları araştırılmalıdır. Kadın hastalıkları uzmanına başvurun.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez.