PMDD Nedir? PMS'ten Farkı Ne?
PMS (premenstrüel sendrom) yaygındır ve çoğu kişide hafif seyreder. PMDD (premenstrüel disforik bozukluk) ise farklı bir şeydir: tanımlanmış bir psikiyatrik tanıdır ve kişilerin yaklaşık %3-8'ini etkiler.
Aradaki fark
Ayırt edici ölçüt şiddet ve işlevsellik kaybıdır. PMS'te belirtiler rahatsız edicidir ama hayat devam eder. PMDD'de belirtiler ilişkileri, işi veya okulu ciddi biçimde bozar.
PMDD belirtileri
Belirtiler luteal fazda (regl öncesi hafta) ortaya çıkar ve regl başladıktan birkaç gün sonra kaybolur. Bu döngüsel seyir tanı için kritiktir.
- Belirgin depresif duygudurum, umutsuzluk
- Yoğun kaygı ve gerginlik
- Ani ve şiddetli ruh hali değişimleri, ağlama nöbetleri
- Kontrol edilemeyen öfke ve kişiler arası çatışmalarda artış
- İlgi kaybı, aşırı yorgunluk
- Konsantrasyon güçlüğü
- İştah değişiklikleri, uyku bozukluğu
- Kontrolü kaybetme hissi
- Fiziksel belirtiler: göğüs hassasiyeti, şişkinlik, kas ağrısı
Nasıl tanınır?
Tanı, en az iki döngü boyunca günlük belirti kaydı ile konur. Bu kayıt olmadan PMDD'yi depresyon ya da anksiyete bozukluğundan ayırmak zordur. Ayırt edici nokta: PMDD'de belirtiler regl sonrası tamamen kaybolur; diğer tablolarda süreklilik gösterir.
Tedavi edilebilir
- SSRI grubu ilaçlar PMDD'de etkilidir ve bazı protokollerde yalnızca luteal fazda kullanılabilir.
- Hormonal yaklaşımlar — döngüyü baskılayarak dalgalanmayı azaltmak.
- Bilişsel davranışçı terapi.
- Düzenli egzersiz, uyku düzeni, kafein ve alkolün azaltılması destekleyici etkiye sahiptir.
- Bazı çalışmalarda kalsiyum ve B6 takviyesi fayda göstermiştir — hekiminize danışarak.
En önemli mesaj
PMDD bir karakter özelliği ya da "dayanamama" hali değildir. Tanımlanmış, açıklanabilir ve tedavi edilebilir bir durumdur. Her ay birkaç gününüzü kaybediyorsanız, bir hekime başvurmak için yeterli sebebiniz var.
Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun.