Regl Krampları Neden Olur? Vücudunda Tam Olarak Ne Oluyor?

Regl krampları için en sık duyulan cümle "normaldir, geçer"dir. Doğru ama eksik. Krampın neden olduğunu bilmek, onu yönetmeyi de kolaylaştırır.

Mekanizma: prostaglandinler

Her döngüde rahim iç zarı (endometriyum) kalınlaşır. Gebelik gerçekleşmezse bu zarın atılması gerekir. Vücut bunun için prostaglandin adlı hormon benzeri maddeler salgılar. Prostaglandinler rahim kasının kasılmasını sağlar — böylece zar dökülür ve dışarı atılır.

Sorun şurada: kasılma sırasında rahim duvarındaki kan damarları da sıkışır. Kısa süreli oksijen azlığı, kalp krizindeki ağrıyla aynı mekanizmayla ağrı sinyali üretir. Prostaglandin düzeyi ne kadar yüksekse kasılma o kadar güçlü, ağrı o kadar şiddetli olur.

Neden bazılarımızda daha fazla?

Prostaglandin üretimi kişiden kişiye belirgin şekilde değişir. Ayrıca sırt ve bacaklara yayılan ağrı, bulantı, ishal ve baş ağrısı da yine prostaglandinlerin bağırsak ve damarlar üzerindeki etkisiyle açıklanır — yani "her yerim ağrıyor" hissi hayal ürünü değildir.

Birincil ve ikincil dismenore farkı

• Birincil dismenore: Altta bir hastalık yok; ağrı doğrudan prostaglandin kaynaklı. Genellikle ilk regllerden birkaç yıl sonra başlar, reglin ilk 1-2 gününde yoğundur.
• İkincil dismenore: Endometriozis, adenomyozis, miyom veya enfeksiyon gibi bir nedenden kaynaklanır. Genellikle daha geç yaşta başlar, daha uzun sürer ve zamanla kötüleşir.

Ne işe yarar?

• Sıcak uygulama. Kas gevşemesini sağlar; çalışmalarda etkisi düşük doz ağrı kesiciyle karşılaştırılabilir bulunmuştur.
• NSAİİ ağrı kesiciler (ibuprofen, naproksen). Prostaglandin üretimini doğrudan azaltırlar. En etkili kullanım: ağrı zirveye çıkmadan, reglin ilk saatlerinde başlamak. Mide rahatsızlığı veya kontrendikasyonunuz varsa hekiminize danışın.
• Hafif hareket. Yürüyüş ve esneme kan akışını artırır.
• Magnezyum ve omega-3. Bazı çalışmalarda kramp şiddetini azalttığı gösterilmiştir.
• Nefes ve gevşeme çalışmaları. Ağrı algısını düşürür.

Ne zaman "normal" değildir?

Ağrı sizi işe/okula gidemez hale getiriyorsa, ağrı kesiciye yanıt vermiyorsa, her ay daha da kötüleşiyorsa ya da regl dışı günlerde de sürüyorsa bu birincil dismenore olmayabilir. Endometriozis tanısı ortalama yıllar sonra konuluyor — çünkü şiddetli ağrı çok uzun süre "normal" sayılıyor. Öyle değil; anlatın ve ısrarcı olun.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez.